Het beschilderde Parthenon in kleur: antieke tempels waren nooit wit
Stel je het Parthenon niet voor als het bleke marmeren omhulsel aan de skyline van Athene, maar als een gebouw vol kleur: diepblauwe achtergronden, randen van rood en goud, figuren hoog langs de muren beschilderd met felle pigmenten. Voor de oude Atheners was dit het gewone, alledaagse Parthenon. De witte tempel die wij ons voorstellen, heeft nooit echt bestaan.
Waar de mythe van de witte tempel vandaan komt
Eeuwenlang is het Parthenon bewonderd om zijn witte glans, en dat wit raakte verbonden met ideeën over zuiverheid en klassieke perfectie. De invloedrijkste stem was die van Johann Joachim Winckelmann, een geleerde uit de 18e eeuw, wiens geschriften het verband tussen wit marmer en het klassieke ideaal vastlegden, precies op het moment dat het bewijs voor kleur zich begon aan te dienen.
De waarheid is eenvoudiger. Verf houdt het in de open lucht niet goed uit. Zon, weer en vervuiling hebben de kleur door de eeuwen heen weggevaagd, en vroege verzamelaars maakten de steen vaak schoon, waarbij ze juist de sporen wegschrobden die nog over waren. Het witte marmer dat wij geërfd hebben, is een eindtoestand, geen oorspronkelijke.
Wat het bewijs laat zien
Moderne wetenschap heeft de kleur weer zichtbaar gemaakt. Met een voorzichtige beeldvormingstechniek die kleine resten van een pigment genaamd Egyptisch blauw zichtbaar maakt, ontdekten onderzoekers van de beeldhouwwerken van het Parthenon dat die ooit gedetailleerd beschilderd waren, verre van kale steen. Afzonderlijke analyse van de tempel zelf bracht rode en roodoranje achtergronden op de metopen aan het licht, met blauw op de omlijstende banden erboven en eronder.
De pigmenten werden met bijenwas gebonden en op het marmer aangebracht, een methode die bekendstaat als encaustiek. Rood, blauw en groen zijn allemaal bevestigd, met accenten die ooit ook goud bevat zullen hebben.
Waarom kleur ertoe deed
Dit was geen versiering om de versiering. De beelden zaten hoog boven de grond, vele meters hoog op de tempelmuren. Felle kleuren maakten ze leesbaar en dramatisch tegen de diepblauwe lucht, en veranderden marmer in de verte in scènes die een toeschouwer echt kon lezen.
Het beschilderde Parthenon in zijn ware kleuren zien
In TimeLens is het doel om deze plekken te laten zien zoals de mensen die ze bouwden ze kenden. Sta voor het Parthenon en zie het niet als een verbleekte ruïne, maar als de gedurfde, kleurrijke tempel die het altijd had moeten zijn.
