Jak zbudowano hunebedy?
Jeden kamień nakrywowy holenderskiego hunebedu może ważyć nawet dwadzieścia ton. Ludzie, którzy go podnieśli, nie mieli maszyn, metalowych narzędzi ani kół. Jak, na Boga, tego dokonali? Przez stulecia odpowiedź wydawała się tak niemożliwa, że po prostu przypisywano to olbrzymom. Samo słowo hunebed pochodzi od dawnego określenia oznaczającego łoże olbrzyma.
Kamienie przyniesione przez lód
Budowniczowie nie wydobywali kamieni w kamieniołomach. Wielkie głazy, zwane głazami narzutowymi, zostały przyniesione aż ze Skandynawii przez nacierający lądolód w epoce lodowcowej i pozostawione w Drenthe około stu pięćdziesięciu tysięcy lat temu. Rolnicy po prostu zbierali to, co oferował krajobraz, a czasem musieli najpierw wykopać z piasku na wpół zakopany głaz, zanim mogli go użyć.
Przemieszczanie olbrzymów
Aby przesunąć kamienie tej wielkości, budowniczowie polegali na prostych narzędziach i wielu rękach. Za pomocą dźwigni podnosili każdy głaz na drewniane wałki lub sanie, a potem ciągnęli go przez teren linami i samą siłą ludzkich mięśni, być może z pomocą wołów. Brzmi to nieprawdopodobnie, ale eksperymenty wykazały, że to działa: około trzydziestu silnych osób, pracując razem, może przemieszczać te ogromne kamienie właśnie w ten sposób.
Kładzenie dachu
Najtrudniejsze było umieszczenie kamieni nakrywowych na miejscu. Najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie jest takie, że budowniczowie najpierw ustawiali kamienie pionowe, a potem usypywali przy nich ziemną rampę. Ciężkie kamienie nakrywowe można było wtedy wciągnąć po zboczu i ostrożnie przesunąć na szczyty kamieni nośnych. Gdy każdy kamień był już na swoim miejscu, szczeliny wypełniano mniejszymi kamieniami, a cały grobowiec zasypywano kopcem ziemi, który dawno już zniknął. To, co dziś wygląda jak goła sterta głazów, było kiedyś gładką, ukrytą komorą.
Budowa hunebedu krok po kroku
Właśnie ten moment odtwarza TimeLens. W Hunebedcentrum możesz być świadkiem budowy hunebedu, wzorowanej na prawdziwym hunebedzie D26 koło Drouwen, z wałkami, linami, rampami i tłumami robotników w ruchu. Jeśli chcesz poznać ludzi, którzy tego dokonali, i stanąć przed największym hunebedem, jaki kiedykolwiek wznieśli, czytaj dalej. Rekonstrukcje powstają we współpracy z Hunebedcentrum w Borger.
