Hoe zijn de hunebedden gebouwd?

Eén enkele deksteen van een Nederlands hunebed kan wel twintig ton wegen. De mensen die hem optilden, hadden geen machines, geen metalen gereedschap en geen wielen. Hoe deden ze het dan in vredesnaam? Eeuwenlang leek het antwoord zo onmogelijk dat men het simpelweg aan reuzen toeschreef. Het woord hunebed zelf komt van een oude term die reuzenbed betekent.

Stenen meegevoerd door het ijs

De bouwers haalden hun stenen niet uit een groeve. De grote keien, zwerfkeien genoemd, waren tijdens de ijstijd door het oprukkende ijs helemaal uit Scandinavië meegevoerd en ongeveer honderdvijftigduizend jaar geleden over Drenthe achtergelaten. De boeren verzamelden gewoon wat het landschap te bieden had en groeven soms eerst een half begraven kei uit het zand voordat ze hem konden gebruiken.

De reuzen verplaatsen

Om stenen van dit formaat te verplaatsen, vertrouwden de bouwers op eenvoudig gereedschap en veel handen. Met hefbomen tilden ze elke kei op houten rollen of een slee, en daarna trokken ze hem met touwen en pure menskracht over het land, misschien geholpen door ossen. Het klinkt vergezocht, maar experimenten hebben laten zien dat het werkt: zo'n dertig sterke mensen kunnen samen deze enorme stenen op precies deze manier verplaatsen.

Het dak erop

Het moeilijkste was het op hun plek tillen van de dekstenen. De meest aannemelijke verklaring is dat de bouwers eerst de draagstenen plaatsten en daar vervolgens een aarden helling tegenaan opwierpen. De zware dekstenen konden dan langs de helling omhoog worden gesleept en voorzichtig over de toppen van de draagstenen worden geschoven. Toen elke steen op zijn plek lag, werden de kieren opgevuld met kleinere stenen en werd het hele graf bedekt met een heuvel van aarde, die al lang is verdwenen. Wat er nu uitziet als een kale stapel keien, was ooit een gladde, verborgen grafkamer.

Een hunebed bouwen, stap voor stap

Dit is precies het moment dat TimeLens tot leven brengt. In het Hunebedcentrum ben je getuige van de bouw van een hunebed, gebaseerd op het echte hunebed D26 bij Drouwen, met de rollen, touwen, hellingen en groepen werkers allemaal in beweging. Wil je de mensen die dit deden leren kennen, en staan voor het grootste hunebed dat ze ooit oprichtten? Lees dan verder. De reconstructies zijn gemaakt samen met het Hunebedcentrum in Borger.