Direct naar de inhoud
2 min leestijdBorger

Wie bouwden de hunebedden?

Stel je voor dat je vijfduizend jaar geleden in Drenthe staat. Om je heen ligt geen lege heide, maar akkers met rijpend graan, houten boerderijen, rook die opstijgt van kookvuren en kinderen die op de geiten passen. Dit waren de mensen die de hunebedden bouwden, en zij waren de allereerste boeren die zich in Nederland vestigden.

TimeLens reconstructie van het leven aan de rivier bij het Hunebedcentrum
Afbeelding: TimeLens reconstructie van het leven aan de rivier bij het Hunebedcentrum

De eerste boeren van het noorden

Archeologen noemen hen de Trechterbekermensen, naar het trechtervormige aardewerk dat ze maakten. Ze bereikten dit deel van Nederland rond 3400 voor Christus en vestigden zich op de hogere zandgrond van de Hondsrug, boven de omringende moerassen. Ze waren vooral boeren: ze verbouwden tarwe, vlas en papaver, hielden runderen, schapen, geiten en varkens, en verzamelden nog steeds wilde noten, bessen en vis uit het land en de rivieren om hen heen. Ze bewerkten leer, hout en vuursteen, vlochten manden, maakten aardewerk en sleepten fraaie stenen bijlen.

Een leven dicht bij het land

Hun jaar draaide mee met de seizoenen. In de lente bewerkten en bezaaiden ze de akkers, in de nazomer en de herfst haalden ze de oogst binnen en brachten ze dank, en tijdens de koude winter schuilde het hele gezin, meerdere generaties samen, binnen: ze repareerden gereedschap en kleding, kookten en deelden verhalen rond een rokerig vuur. Het was een leven van gedeeld werk en hechte gemeenschap, waarin zelfs kleine kinderen leerden door mee te helpen met de dagelijkse taken.

Waarom ze reuzen van steen oprichtten

Dezelfde boerengemeenschappen bouwden de hunebedden als graven, waarschijnlijk voor hun belangrijkere leden. Door de eeuwen heen werden tientallen mensen in één graf bijgezet, samen met aardewerk en andere giften. Toch was een hunebed nooit alleen een graf. Door samen zulke enorme monumenten op te richten, werd een gemeenschap verbonden in een gedeelde identiteit en een gedeeld geloof, en veel van de rituelen die er ooit werden gehouden, is nog altijd een echt mysterie. Dat verhaal vertellen we zonder iets te verzinnen.

Ontmoet ze in TimeLens

De beste manier om de bouwers van de hunebedden te begrijpen, is tussen hen in te staan. In het Hunebedcentrum laat TimeLens je hun wereld zien zoals die vijfduizend jaar geleden was, van het dagelijks leven rond de boerderij tot het oogstfeest en de bijeenkomst bij het graf. Wil je weten hoe ze zulke enorme stenen oprichtten, en het grootste hunebed van allemaal zien? Lees dan verder. Deze reconstructies zijn gemaakt samen met het Hunebedcentrum, het nationale centrum voor hunebedonderzoek in Borger.