Plan Castello: mapa, która posłużyła do odbudowy Nowego Amsterdamu
Skąd można wiedzieć, jak wyglądało miasto czterysta lat temu, skoro prawie każdy budynek zniknął? W przypadku Nowego Amsterdamu odpowiedzią jest jeden niezwykły dokument: mapa zwana Planem Castello, narysowana w 1660 roku. To najstarsza znana mapa Nowego Jorku i podstawa rekonstrukcji Nowego Amsterdamu stworzonej przez New Amsterdam History Center.
Pomiar małego holenderskiego miasta
W czerwcu 1660 roku Peter Stuyvesant i władze miasta zatrudnili mierniczego Jacques'a Cortelyou, aby dokładnie zmierzył Nowy Amsterdam. Efekt był niezwykły: widok z góry pokazujący poszczególne budynki, ulice, kanały, ogrody, nabrzeża, fort, dom samego Stuyvesanta i mur wzdłuż północnej granicy. Mieszkało tam około półtora tysiąca ludzi w mniej więcej trzystu budynkach, narysowanych z zadziwiającą szczegółowością.
Zaginiona, sprzedana i odnaleziona w toskańskiej willi
Potem oryginał zniknął. Około 1665 roku nieznany rysownik wykonał kopię, którą słynny kartograf Joan Blaeu oprawił w atlas i w 1667 roku sprzedał Kosmie III Medyceuszowi, wielkiemu księciu Toskanii. Tam leżała zapomniana przez ponad dwa stulecia. W 1900 roku odnalazła się w Villa di Castello, posiadłości Medyceuszy koło Florencji, i od miejsca odnalezienia wzięła swoją nazwę.
Migawka zaginionego świata
Bezcenność Planu Castello wynika z jego momentu. Uchwycił Nowy Amsterdam u szczytu holenderskiej świetności, zaledwie cztery lata przed tym, jak Anglicy w 1664 roku zajęli kolonię i przemianowali ją na Nowy Jork. Ponieważ układ ulic Dolnego Manhattanu wciąż nawiązuje do tego dawnego planu, historycy mogą bardzo precyzyjnie umiejscowić dawno zaginione budynki, a nawet ustalić, kto w nich mieszkał, ludzi takich jak tłumaczka Sara Roelofs.
Od mapy do modelu
Tu do gry wchodzą nasi partnerzy. New Amsterdam History Center i jego projekt Mapping Early New York przekształciły Plan Castello w szczegółową trójwymiarową rekonstrukcję, nakładając miasto z 1660 roku na współczesny Manhattan i odbudowując jego domy, ogrody i ulice. Ich badania i modele 3D są podstawą doświadczenia TimeLens w Nowym Amsterdamie.
Wewnątrz mapy
Mapa może pokazać miasto z góry. Z TimeLens stoisz w jego środku. Na podstawie Planu Castello i modeli History Center widzisz Nowy Amsterdam odtworzony wokół Ciebie, od fortu po mur, dokładnie tam, gdzie stał w 1660 roku.
