De Bibliotheek van Hadrianus: het vergeten hart van Romeins Athene
Stel je voor dat je op een enorme marmeren binnenplaats in het centrum van Athene staat. Honderd zuilen omringen je, een lang sierbassin strekt zich uit door het midden, en daarachter liggen zalen vol duizenden papyrusrollen. Dit was de Bibliotheek van Hadrianus, het grootste gebouw van Romeins Athene, en vandaag is er bijna niets meer van te zien.
Een geschenk van een keizer die van Griekenland hield
De bibliotheek werd in 132 na Christus gebouwd door de Romeinse keizer Hadrianus, een groot bewonderaar van de Griekse cultuur. Athene was toen al meer dan duizend jaar oud, niet langer de dominante macht van weleer, maar nog altijd vereerd als de intellectuele hoofdstad van de antieke wereld. Hadrianus wilde die reputatie eren en van Athene een cultureel centrum maken dat het rijk waardig was. De bibliotheek was zijn grootste geschenk aan de stad.
Veel meer dan een plek voor boeken
Het complex was enorm, een rechthoek van ongeveer 122 meter lang en 82 meter breed. Eén grootse toegang, een propylon van Korinthische zuilen in gekleurd marmer, gaf toegang tot het binnenste. Hoge muren omsloten een binnenplaats met een ring van honderd zuilen, met in het hart een tuin en door het midden een lang sierbassin. Het water was niet alleen mooi. Het koelde de lucht en bracht rust op een plek die gebouwd was om na te denken.
In de oostvleugel lag de eigenlijke bibliotheek, waar papyrusrollen in nissen in de muur werden bewaard. Daaromheen lagen leeszalen, collegezalen en ruimtes voor debat. Dit was geen stille boekenopslag, maar een cultureel centrum waar Grieken en Romeinen konden lezen, studeren en discussiëren aan de grenzen van de antieke kennis.
Van pracht tot ruïne
De gouden jaren van de bibliotheek waren kort. In 267 na Christus plunderden de Herulen, een Germaans volk, Athene en beschadigden het gebouw zwaar. Het werd in het begin van de 5e eeuw hersteld, en later werd midden op de oude binnenplaats een kerk gebouwd. Door de eeuwen heen verdween de rest. Vandaag zijn er alleen nog funderingen en fragmenten over, verscholen naast Monastiraki, en je ziet er makkelijk overheen zonder te beseffen wat daar ooit stond.
Opnieuw in de Bibliotheek van Hadrianus
TimeLens brengt het complex terug. In plaats van het vanaf de rand te bekijken, sta je diep in de binnenplaats, met de zuilen, het bassin en de grote zalen om je heen in ere hersteld, en het hart van Romeins Athene weer compleet.
