De Aula Regia: in de troonzaal van Domitianus
Van alle zalen in het Paleis van Domitianus was er geen enkele zo gebouwd om indruk te maken als de Aula Regia, de koninklijke zaal en troonzaal van Domitianus. De 360° reconstructie van TimeLens laat je deze zaal van ongeveer 30 bij 40 meter van binnen zien, met twee verdiepingen boogopeningen en galerijen langs de muren en daarboven een rij ramen, waardoor het daglicht in lange bundels over de vloer valt. Over alles heen strekt zich een plafond van houten cassetten uit, elk paneel verguld.
Een zaal van goden en reuzen
In nissen langs de muren stonden kolossale beelden, ongeveer twee keer zo hoog als een mens: goden en helden in het gezelschap van de keizer. Twee ervan kennen we bij naam. Tussen 1724 en 1726 financierde Francesco Farnese, hertog van Parma, opgravingen op de Palatijn, en zijn gravers vonden twee van deze reusachtige figuren: Bacchus en Hercules. De hertog liet ze weghalen om zijn eigen paleis in Parma, de Pilotta, te versieren, en daar staan ze nog steeds, in het nationale archeologische museum van de stad, ver van de nissen die voor hen gebouwd waren.
Een audiëntie bij de keizer
In de Aula Regia ontving Domitianus gezanten en verleende hij audiënties. TimeLens toont de zaal vol met de mensen die er ooit waren: mannen in toga's die in kleine groepjes staan, gezanten en verzoekers die wachten tot ze gehoord worden.
Aan het uiteinde van de zaal buigt de muur terug in een apsis, waar de troon van de keizer stond. De weg ernaartoe was ontworpen om te voelen, net zo goed als om te zien. Een bezoeker ging over een vloer van grote rode panelen en donkergrijze schijven, gepolijst tot hij glansde, langs zuilen en kolossale beelden onder vergulde cassetten, op weg naar één zittende figuur aan het eind. Tegen de tijd dat een verzoeker hem bereikte, had de zaal haar boodschap al overgebracht.
Veel van de zuilen zijn van pavonazzetto, een wit marmer met donkerpaarse aders, afkomstig uit Frygië in het huidige Turkije. Boven de deuropeningen spreiden zonnemotieven hun stralen in halve cirkels, en waar de hoge bronzen deuren openstaan naar de binnenplaats, verschijnen de tuin en zijn fontein ertussen als in een lijst: weer een zorgvuldig gepland uitzicht door het paleis.
De man op de troon
De bouwprojecten van Domitianus reikten veel verder dan deze heuvel. In heel Rome restaureerde hij meer dan 50 gebouwen, herbouwde hij de grote tempel van Jupiter op het Capitool en richtte hij een tempel voor zijn eigen familie op, op de plek van zijn ouderlijk huis. Antieke schrijvers vertellen dat hij al bij leven als heer en god wilde worden aangesproken. Lang bleef hij niet op de troon. In het jaar 96, slechts een paar jaar na de voltooiing van het paleis, werd hij in zijn privévertrekken vermoord, bij een complot dat tot in zijn eigen huishouden reikte.
Zie de reconstructie van de Aula Regia in de TimeLens app en vergelijk die met de Cenatio Iovis, de eetzaal van de keizer vlakbij. Meer over de opgraving van de Hercules en Bacchus Farnese vind je bij het Complesso Monumentale della Pilotta, waar ze nu staan.
