Ιαχίν και Βοόζ: οι δύο στύλοι που δεν στήριζαν τίποτα
Στην είσοδο του Ναού του Σολομώντα στέκονταν δύο τεράστιοι χάλκινοι στύλοι, ο καθένας ύψους περίπου εννιάμισι μέτρων, με διακοσμημένα κιονόκρανα που υψώνονταν αρκετά μέτρα ακόμη. Στα αρχαία κείμενα ο καθένας έχει το δικό του όνομα, κάτι σπάνιο για αρχιτεκτονικά στοιχεία αυτού του είδους. Δεν σήκωναν κανένα βάρος. Δεν στήριζαν καμία στέγη. Κι όμως, ίσως είναι η πιο πολυσυζητημένη λεπτομέρεια ολόκληρου του κτιρίου.
Δύο ονόματα, δύο νοήματα
Ο δεξιός στύλος ονομαζόταν Ιαχίν, που σημαίνει περίπου «αυτός θα στερεώσει». Ο αριστερός ονομαζόταν Βοόζ, «σε αυτόν βρίσκεται η δύναμη». Μαζί τα ονόματα σχημάτιζαν κάτι σαν υπόσχεση, μια υπενθύμιση ότι ό,τι βρισκόταν πίσω τους ήταν στερεωμένο με δύναμη. Περιγράφονται στην Εβραϊκή Βίβλο, στο Α΄ Βασιλέων 7:21 και στο Β΄ Χρονικών 3:17, και όπως και τα υπόλοιπα χάλκινα έργα του Ναού, τους κατασκεύασε ο Χιράμ από την Τύρο, ο τεχνίτης που έστειλε ο βασιλιάς της Τύρου για να δουλέψει μαζί με τους οικοδόμους του Σολομώντα.
Δεν στήριζαν τίποτα, κι όμως σήμαιναν τα πάντα
Αυτό που προβληματίζει περισσότερο τους μελετητές είναι ότι οι στύλοι φαίνεται να μην είχαν κανέναν απολύτως στατικό ρόλο. Δεν αποτελούσαν μέρος της φέρουσας κατασκευής του κτιρίου. Απλώς στέκονταν, ένας σε κάθε πλευρά της εισόδου, σημαδεύοντας το σημείο όπου τελείωνε ο έξω κόσμος και άρχιζε ο Ναός. Οι περισσότεροι ερευνητές τούς ερμηνεύουν σήμερα ως ελεύθερους, συμβολικούς στύλους, έναν τύπο γνωστό από άλλους ναούς της αρχαίας Εγγύς Ανατολής, και όχι ως λειτουργική αρχιτεκτονική. Οι μελετητές συμφωνούν σε γενικές γραμμές ότι οι στύλοι δεν είχαν καμία λειτουργία στη στήριξη της στέγης του προστώου, και τους βλέπουν αντίθετα ως δύο ελεύθερους στύλους εκατέρωθεν της εισόδου, μια μορφή που συναντάται και αλλού στον αρχαίο κόσμο.
Ένα κατώφλι, όχι ένας τοίχος
Αυτό ακριβώς είναι το νόημά τους. Ένας στύλος που δεν στηρίζει τίποτα μπορεί παρ' όλα αυτά να έχει τεράστια σημασία. Ο Ιαχίν και ο Βοόζ δεν χρειαζόταν να σηκώνουν βάρος για να κάνουν τη δουλειά τους, που ήταν να σηματοδοτούν ένα κατώφλι, το τελευταίο στοιχείο πριν από το ίδιο το κτίριο του Ναού, το χρυσό Άγιο και, πολύ πιο πέρα, τα Άγια των Αγίων. Εδώ περιγράφουμε ολόκληρη αυτή τη σειρά αυλών.
Χαμένοι, αλλά ποτέ ξεχασμένοι
Σύμφωνα με μεταγενέστερη παράδοση, οι στύλοι καταστράφηκαν όταν έπεσε ο Ναός, μαζί με το κτίριο γύρω τους. Ωστόσο τα ονόματά τους επέζησαν του ίδιου του χαλκού. Ο Ιαχίν και ο Βοόζ έγιναν μία από τις πιο συχνά αναφερόμενες λεπτομέρειες ολόκληρης της περιγραφής του Ναού στην Εβραϊκή Βίβλο, που συζητείται και αμφισβητείται ακόμη, σχεδόν τρεις χιλιάδες χρόνια αργότερα.
Δείτε τους ξανά όρθιους
Στο TimeLens μπορείτε να σταθείτε ακριβώς εκεί όπου στεκόταν κάποτε ένας επισκέπτης της αρχαιότητας, στη βάση του θυσιαστηρίου, και να κοιτάξετε ψηλά τον Ιαχίν και τον Βοόζ εκατέρωθεν της εισόδου του Ναού, αποκατεστημένους σε όλο τους το ύψος για πρώτη φορά εδώ και χιλιετίες. Αυτή η ανασύνθεση δημιουργείται με τον Ofer Becker και την Becker Innovation.
