Hoe zag de Tempel van Salomo eruit? De voorhoven een voor een

De Tempel van Salomo was geen enkele ruimte. Het was een opeenvolging, ring binnen ring, elk dichter bij het heilige dan de vorige, en tot het einde voor bijna iedereen gesloten. Aan de buitenrand kon een gewoon mens in het oude Jeruzalem hooguit het begin zien van wat daarachter lag. De Tempel begrijpen betekent precies begrijpen hoe ver je wel, en niet, mocht komen.

De buitenste voorhof: zo ver als bijna iedereen kwam

Voor de meeste mensen begon en eindigde de Tempel hier. De buitenste voorhof stond open voor iedereen, het ontmoetingspunt van de stad met het heilige, vol lawaai, dieren en de voetstappen van mensen met een offer, een mand graan, een kruik olie of wijn. Daarvoor stond een muur die de oude bronnen op zo'n tien meter hoog schatten, met een poort van cederhout beslagen met brons. Daarachter lag de binnenste voorhof, voorbehouden aan priesters en Levieten, de Israëlitische stam die het onderhoud van de Tempel was toevertrouwd. Die muur was voor de meeste mensen die ooit in deze stad stonden het dichtste wat ze bij het heiligdom kwamen.

De voorhof van de priesters: het werkende hart van de Tempel

Alleen priesters, en een paar uitzonderingen, kwamen verder dan die muur. Hier stond de grote bronzen Zee, een bekken van zo'n vijf meter doorsnee op twaalf bronzen runderen die de twaalf stammen van Israël voorstelden, waarin priesters zich voor elk ritueel reinigden. Tien bronzen wasvaten op wielen stonden langs de muren van de Tempel om offers af te spoelen. Al dit bronswerk wordt toegeschreven aan één vakman, Hiram van Tyrus, door de koning van Tyrus gestuurd om Salomo te helpen, wiens gemengde afkomst hem tot een brug tussen de twee volken maakte. Zelfs het priesterschap zelf was verdeeld in vierentwintig wisselende afdelingen, zodat er op elk moment maar een fractie van hen dienst deed en hier stond.

Het altaar: zo hoog als iemand kon komen

Boven de voorhof van de priesters rees het altaar zelf op, ongeveer tien meter aan elke zijde, niet bereikbaar via treden maar via een flauwe helling, een detail dat de overlevering zorgvuldig uitlegt: op trappen zou een priester in zijn eenvoudige linnen gewaad bij elke trede ontbloot kunnen raken. In het midden brandde een vuur dat nooit zou doven, gevoed met een lam dat elke ochtend en elke avond werd geofferd. Vanaf deze hoogte kwam voor het eerst het tempelgebouw zelf goed in zicht, met de ingang geflankeerd door twee grote bronzen zuilen, Jachin en Boaz genaamd, zuilen die we hier uitgebreid bekijken.

Het Heilige: goud, brood en licht

Voorbij de zuilen lag het Heilige, waar volgens de overlevering elk oppervlak, muren, plafond en vloer, met bladgoud over cederhout was bedekt. Elf gouden tafels stonden langs de ene muur voor het toonbrood, gespiegeld door elf gouden lampen aan de andere kant: voeding en licht tegenover elkaar in de ruimte. In het midden stond een klein gouden reukofferaltaar, en daarachter hing een geweven voorhangsel, zo dicht, volgens latere rabbijnse bronnen, dat er bijna geen licht doorheen kwam. Achter dat voorhangsel lag de allerheiligste ruimte.

Het Heilige der Heiligen: de ruimte die bijna niemand zag

In het hart van de Tempel lag het Heilige der Heiligen, volgens de oude maten een volmaakte kubus, met de Ark van het Verbond onder twee enorme gouden cherubs. Slechts één persoon mocht er ooit naar binnen, de hogepriester, en dan maar één keer per jaar, op Jom Kipoer. Iedereen anders, priester en koning incluis, leefde zijn hele leven zonder deze ruimte ooit te zien. Hier bekijken we wat er volgens de overlevering onder lag.

Rang zichtbaar gemaakt in steen

Bij de buitenmuur begreep een gewoon mens in het oude Jeruzalem zijn plaats in deze wereld meteen, zonder dat er een woord werd gezegd, simpelweg door hoe ver hij mocht gaan voordat de steen zelf hem tegenhield. Dat maakt de Tempel van Salomo tot zo'n bijzondere plek om te reconstrueren: niet één gebouw, maar vijf graden van toegang, elk verborgen voor de vorige.

Zie hem zoals hij stond

In TimeLens kun je bij elk van deze drempels staan, van de buitenste voorhof tot het Heilige der Heiligen zelf, en de Tempel gereconstrueerd zien precies zoals de oude bronnen hem beschrijven. Deze reconstructie is gemaakt samen met Ofer Becker en Becker Innovation, wiens model van de Tempel van Salomo dit verdwenen gebouw terugbrengt op de grond waar het ooit stond.